De gedenksteen van pastoor Amandus De Smet aan de koorgevel (MIC-4)

De steen staat een tiental cm van de koorgevel maar is er wel met verbonden met een ijzeren stang. Het monument is in hardsteen uitgehouwen en bovenaan, in een cirkel, is een kelk met stralende hostie afgebeeld, omgeven met druivenbladeren en druiventrossen. Daaronder is een tekst uitgekapt: “D.O.M. / TOT ZALIG AANDENKEN / VAN DEN / EERW. HEER AMANDUS DE SMET / GEDURENDE 36 JAAR PASTOOR / DEZER PAROCHIE / GEBOREN TE AUDENAERDE / DEN 29 NOVEMBER 1833 / ALHIER OVERLEDEN DEN 25 MEI / 1913 / R. I. P.”. Op de voet onderaan staat “ZIJNE DANKBARE PAROCHIANEN”.
Amandus De Smet werd geboren te Oudenaarde op 29 november 1833 als zoon van hoofdonderwijzer Carolus Ludovicus De Smet en van Coleta Vermeersch. Hij werd priester gewijd op 9 april 1857 en hij was al vanaf 1 oktober 1855 leraar in Geraardsbergen. Hij werd pastoor benoemd te Michelbeke op 9 juli 1877 en hij overleed er op zijn 80ste, op 25 mei 1913. In die tijd was de pastoor een zeer belangrijke figuur in een klein dorp, belangrijker zelfs dan de burgemeester, die meestal een welgestelde landbouwer was. Pastoor Amandus nam in 1900 het initiatief om in Michelbeke een melkerij op te richten waar de boeren hun melk konden leveren. Die melkerij lag aan de overkant van de straat en ze kreeg de naam Sint-Amandusmelkerij, niet toevallig verbonden met zijn voornaam. Hij richtte in dat jaar ook een dubbele pensioenkas op, een voor de mannen en een voor de vrouwen. Ook een veeverzekering werd opgericht waarbij de boeren jaarlijks een bijdrage betaalden en bij sterfte van een dier een premie uitbetaald kregen.