http://belgium.fgov.be
justitie aanklikken en in geconsolideerde wetgeving, juridische aard, burgerlijk wetboek invullen
De ambtenaar van de burgerlijke stand is van rechtswege de burgemeester, tenzij hij een schepen aanstelt om die functie waar te nemen.
Algemene taak
De ambtenaar van de burgerlijke stand legt de rechtsfeiten en rechtshandelingen vast die de staat van een persoon bepalen of wijzigen in akten. Deze akten van de burgerlijke stand worden ingeschreven in een of meer in dubbel gehouden registers zoals registers voor de geboortakten, de aangiftes van voorgenomen huwelijken, de huwelijksakten en akten van overlijden.
De ambtenaar van de burgerlijke stand legt de rechtsfeiten en rechtshandelingen vast die de staat van een persoon bepalen of wijzigen in . Deze akten van de burgerlijke stand worden ingeschreven in een of meer in dubbel gehouden zoals registers voor de geboortakten, de aangiftes van voorgenomen huwelijken, de huwelijksakten en akten van overlijden.
Gezien het belang ervan voor de betrokkenen, voor derden en voor de overheid moeten deze registers met zorg worden opgemaakt en bewaard.
Openbaarheid van de registers van de burgerlijke stand
Deze registers zijn in principe openbaar. De openbaarheid wordt uitsluitend verwezenlijkt door een stelsel van afleveren van afschriften en uittreksels van individuele akten.
Eenieder kan een uittreksel van akten van de burgerlijke stand bekomen op eenvoudige aanvraag, indien geen melding wordt gemaakt van de afstamming van de personen op wie de akte betrekking heeft.
Met het oog op de bescherming van de privacy worden rigoureuze beperkingen aangebracht op het afleveren van eensluidende afschriften en uittreksels met vermelding van de afstamming voor akten die minder dan 100 jaar oud zijn.
Van akten die meer dan 100 jaar oud zijn kan iedere belanghebbende een afschrift of een uittreksel bekomen.
Kostprijs uittreksels of afschriften uit de burgerlijke stand
Wanneer moet een akte worden opgemaakt?
Dit gebeurt naar aanleiding van een geboorte, huwelijk, of overlijden.
Andere feiten kunnen aanleiding geven tot het opmaken van een akte zoals een erkenning (voor de geboorte), een adoptie, een nationaliteitskeuze, een verbetering van een akte. Ook kan o.a. de overschrijving worden gevraagd van akten die in het buitenland zijn opgemaakt bij terugkeer naar België.
Geboorteregisters
Geboorten.
De geboorte wordt in de eerste plaats aangegeven door de vader, de moeder of beide ouders samen.
De aangifte van geboorte moet gebeuren binnen 15 dagen na de bevalling. Is de laatste dag van die termijn een zaterdag, een zondag of een wettelijke feestdag, dan wordt hij verlengd tot de eerstvolgende werkdag.
De aangifte moet gedaan worden bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van de plaats van geboorte, op voorlegging van de identiteitskaart van de moeder en eventueel de vader, een attest van de geneesheer model I genaamd en indien de ouders gehuwd zijn, hun trouwboekje.
Aangezien er in Brakel geen kraamkliniek is gebeuren er weinig geboorteaangiftes , enkele thuisbevallingen uitgezonderd.
De ambtenaar van de burgerlijke stand maakt de akte van geboorte op die hij samen met de aangever(s) ondertekent.
Naam en voornaam.
De nieuwgeborene draagt een naam. Hij is verplicht samengesteld uit een geslachtsnaam en een of meerdere voornamen.
De familienaam wordt overgedragen door afstamming. De toekenning ervan is strikt bepaald in artikel 335 van het burgerlijk wetboek. Voor kinderen van vreemde nationaliteit wordt de familienaam vastgelegd overeenkomstig de toepasselijke nationale wet.
De keuze van de voorna(a)m(en) van het kind behoort aan de moeder en/of de vader en is nu in beginsel volkomen vrij. Wel mogen de gekozen voornamen niet schaden, noch aanleiding geven tot verwarring. Een meisjesnaam mag bijvoorbeeld niet aan een jongen worden gegeven en omgekeerd.
Naam- en voornaamwijziging
Elke persoon die enigerlei reden heeft om van naam te veranderen kan daartoe aan de Minister van Justitie een met redenen omkleed verzoek richten.
Na het doorlopen van de procedure wordt het afschrift van, of het uittreksel uit het besluit dat de verandering van naam of voornaam toestaat aan de bevoegde ambtenaar van de burgerlijke stand terhandgesteld, die het in het geboorteregister inschrijft.
Verbeteringen van de naam bij vonnis door de rechtbank van eerste aanleg zijn slechts mogelijk onder bepaalde voorwaarden.
Erkenningen
Een kind erkennen is een verklaring in authentieke vorm, waarbij een persoon te kennen geeft dat er een band van vader- of moederschap tussen hem (of haar) en dit kind bestaat. Het is een eenzijdige rechtshandeling die alleen een beslissing van de erkenner vereist.
Verschillende situaties kunnen zich voordoen en voor elke situatie moeten de regels van het burgerlijk wetboek nauwgezet worden toegepast.
Zo mag er geen vermoeden van vaderschap bestaan bij erkenning van een kind door de vader , en is de toestemming van de moeder steeds vereist met de toestemming van het kind zelf vanaf de leeftijd van 15 jaar.
Adoptie en volle adoptie
De bepalingen betreffende adoptie en volle adoptie liggen vervat in de artikelen 343 tot 370 van het Burgerlijk Wetboek. Men onderscheidt twee vormen van adoptie : de gewone en de volle adoptie.
Ze gebeurt in 3 fasen :
1/ een akte van wederzijdse wil der partijen opgesteld door de vrederechter of een notaris.
2/ deze akte moet ter homologatie voorgelegd worden aan de rechtbank van eerste aanleg (of de jeugdrechtbank).
3/ overschrijving van het beschikkend gedeelte van het vonnis of arrest dat de adoptie homologeert of uitspreekt in de registers van de burgerlijke stand.
De volle adoptie verleent aan het kind en zijn afstammelingen hetzelfde statuut en dezelfde rechten en verplichtingen als zij zouden hebben indien het kind geboren was uit degenen die het ten volle geadopteerd hebben.
De kinderen die ten volle geadopteerd zijn, houden op tot hun oorspronkelijke familie te behoren.
Zij is onherroepelijk.
Worden ook overgeschreven in het geboorteregister, de verklaringen tot het bekomen van de Belgische nationaliteit.
Huwelijksregisters
Huwelijk : huwelijksvereisten.Huwelijksvereisten :
-
de huwbare leeftijd van 18 jaar hebben bereikt. Om gewichtige redenen kan ontheffing van de leeftijdsvereiste worden verleend door de Jeugdrechtbank.
-
toestemming van de echtgenoten. Cfr. Art. 146 Burg. Wetb.: "Er is geen huwelijk wanneer er geen toestemming is."
-
toestemming van de ouders voor minderjarigen.
Huwelijksbeletselen:
Huwelijk : aangifte van huwelijk
Wie wil huwen geeft hiervan minstens vier weken voor de voltrekking van het huwelijk kennis aan de ambtenaar van de burgerlijke stand van de woonplaats van een van de aanstaande echtgenoten.
Als de vereiste documenten in orde zijn wordt een akte van aangifte opgemaakt die door beide huwelijkskandidaten moet worden ondertekend. Kan een van beiden niet aanwezig zijn bij de aangifte, dan moet de aangever een gelegaliseerd schriftelijk bewijs voorleggen waarin de afwezige aanstaande echtgenoot zijn akkoord met de aangifte betuigt.
Het huwelijk kan plaatsvinden ten vroegste 15 dagen na de aangifte en ten laatste zes maand erna.
Bij de aangifte dient het huwelijksdossier volgende stukken van zowel bruid als bruidegom te bevatten :
-
een voor eensluidend verklaard afschrift van de geboorteakte
-
een bewijs van identiteit (afschrift identiteitskaart, rijbewijs,reispas)
- een getuigschrift van woonst voor huwelijk
- voor uit de echt gescheiden trouwers, een voor eensluidend verklaard afschrift van de echtscheidingsakte
- voor weduw(e)n(aars) : een uittreksel uit de overlijdensakte van de vooroverleden partner
Deze stukken worden door de dienst burgerzaken opgevraagd bij de desbetreffende Belgische gemeenten.
Indien de vereiste documenten in het buitenland werden opgemaakt, moeten zij door de aanstaande echtgenoten worden aangevraagd en voorgelegd.
Deze stukken moeten de legalisatieprocedure doorlopen.
Niet-Belgen moeten bovendien een wetscertificaat van hun land van herkomst voorleggen.
Stukken die in een andere taal dan het Nederlands zijn opgemaakt dienen vertaald te worden door een beëdigd vertaler.
Voltrekking van het huwelijk
Gebeurt in het openbaar door de ambtenaar van de burgerlijke stand die de huwelijksaangifte heeft opgemaakt, in aanwezigheid van 2 meerderjarige getuigen.
De huwelijksvoltrekking kan plaatsvinden op vrijdag tussen 13.30u en 19u of op zaterdagvoormiddag tussen 9.30u en 11u.
De ambtenaar van de burgerlijke stand maakt de huwelijksakte op die hij samen met de comparanten ondertekent.
Verklaring van wettelijke samenwoning. (Wet 23/11/1998). (zie ook rubriek "bevolking")
Wettelijke samenwoning is de toestand waarin twee personen samenleven die een verklaring hebben afgelegd overeenkomstig artikel 1476 van het Burgerlijk Wetboek.
Voorwaarden :
- Niet verbonden zijn door een huwelijk of door een andere wettelijke samenwoning.
- Bekwaam zijn om contracten aan te gaan overeenkomstig de artikelen 1123 en 1124 van het Burgerlijk Wetboek.
De verklaring geschiedt voor de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeenschappelijke verblijfplaats, tegen ontvangstbewijs.
Echtscheiding
De echtscheiding op grond van bepaalde feiten .
De gronden tot echtscheiding worden op beperkende wijze bepaald door de wet :
- op grond van overspel door de andere echtgenoot gepleegd
- op grond van gewelddaden, mishandelingen of grove beledigingen door de andere echtgenoot
De tussenkomst van een advocaat is steeds vereist.
De echtscheiding op grond van feitelijke scheiding van meer dan 2 jaar.
Gronden tot echtscheiding :
- wanneer uit de feitelijke scheiding de duurzame ontwrichting van het huwelijk blijkt en mits de toekenning van de echtscheiding de materiële toestand van de minderjarige kinderen niet op gevoelige wijze verslecht.
- wanner de feitelijke scheiding het gevolg is van de toestand van krankzinnigheid of van diepe geestesgestoordheid waarin de andere echtgenoot zich bevindt en mits de toekenning van de echtscheiding de materiële toestand van de minderjarige kinderen niet op gevoelige wijze verslecht.
De echtscheiding door onderlinge toestemming.
Grondvereisten :
- beide echtgenoten moeten minstens 20 jaar oud zijn.
- het huwelijk moet minstens twee jaar geduurd hebben.
De partijen werken onder elkaar een regeling uit betreffende de vermogensrechtelijke gevolgen. Wanner een verdeling van onroerende goederen moet gebeuren, is de tussenkomst van een notaris noodzakelijk. Indien er kinderen zijn moet een regeling worden uitgewerkt betreffende bezoekrecht of co-ouderschap en onderhoudsbijdrage.
De scheiding van tafel en bed.
Hier wordt het huwelijk niet ontbonden maar stopt de plicht tot samenwoning. Op vlak van vermogen is er een vereffening zoals bij een gewone echtscheiding.
De uitgesproken echtscheiding sorteert haar gevolgen op een ander ogenblik tussen de echtgenoten dan ten aanzien van derden.
Tussen de echtgenoten is het huwelijk ontbonden door het in kracht van gewijsde treden van het echtscheidingsvonnis.
Ten aanzien van derden geldt de echtscheiding slechts vanaf de overschrijving in de registers van de burgrlijke stand.
Overlijdensregisters
Aangifte overlijden.
Het overlijden moet aangegeven worden op de burgerlijke stand van de gemeente waar de persoon overleden is binnen de twee werkdagen na het overlijden.
De aangifte moet gebeuren door een verwant van de overledene of door een derde persoon die alle inlichtingen kan meedelen die vereist zijn voor het opmaken van de overlijdensakte. In de praktijk gebeurt de aangifte dikwijls door de begrafenisondernemer.
De ambtenaar van de burgerlijke stand maakt een overlijdenakte op. Dit document is het officiële bewijs van overlijden.
Welke documenten moeten er worden voorgelegd ?
-
het attest van overlijden opgemaakt door de geneesheer die het overlijden heeft vastgesteld.
-
de identiteitskaart van de overledene.
-
het rijbewijs van de overledene.
-
Parkeerkaart voor mensen met een handicap.
-
het huwelijksboekje; voor ongehuwde overledenen het huwelijksboekje van de ouders.
-
voor niet-inwoners : een attest van laatste wilsbeschikking afgeleverd door het gemeentebestuur van de woonplaats.
-
indien de begraving op het grondgebied van een andere gemeente dan die van de aangifte plaatsvindt, een attest "toelating tot begraven" van die gemeente.
-
indien het een gewelddadig overlijden betreft, een attest "vrijgave van het lijk" afgeleverd door het parket.
Ingeval van crematie horen er nog bij :
-
een crematieaanvraag door de persoon die bevoegd is voor de lijkbezorging en een medisch attest over een eventuele pacemaker en gewelddadige dood.
-
de identiteitskaart van de aanvrager
-
een attest betreffende de laatste wilsbeschikking, afgeleverd door de gemeente van woonplaats van de overledene.
Wijze van begraven.
De specifieke wensen van de overledene kunnen blijken uit :
-
mondelinge mededeling
-
een bepaald geschrift (b.v. een testament)
-
of de keuze van begraving die hij heeft laten registreren in het bevolkingsregister. Dit gebeurt kosteloos en tegen ontvangstbewijs. Deze keuze wordt gegarandeerd gerespecteerd bij de begraving.
Volgende keuzes van teraardebestelling bestonden reeds :
-
begraven van de urne met de as binnen de begraafplaats
-
bijzetten van de urne met de as in een columbarium binnen de begraafplaats
-
uitstrooien van de as op de gemeentelijke strooiweide
-
uitstrooien van de as op de aan het grondgebied van België grenzende territoriale zee
Sinds 1 april 2001 is de wijze van teraardebestelling na crematie uitgebreid met volgende keuzes:
-
Indien de overledene het zelf schriftelijk heeft bepaald of op verzoek van de ouders van de minderjarige (of voogd) kan de as ook worden
-
uitgestrooid of begraven op een andere plaats dan de voorgaande begraafplaatsen (moet gebeuren onmiddellijk na de crematie) (vb. tuin)
-
of in een urne ter beschikking gesteld worden van de nabestaanden om te worden bewaard op een andere plaats dan de begraafplaats.(vb. in huis).
Sinds 28 april 2006 kan men tevens laten registreren volgens welke eredienst de afscheidsplechtigheid dient te verlopen.
Reglementen
justitie aanklikken en in geconsolideerde wetgeving, juridische aard, wetboek nationaliteit kiezen